Türkçenin ilk yapay zeka destekli sözlüğü Bitigçi erişime açıldı

Türkçe sözlükçülük alanında dijital dönüşümü hızlandıracak önemli bir adım atıldı. Türk Dil Kurumu eski başkanlarından Prof. Dr. Şükrü Halûk Akalın, Doç. Dr. B. Tahir Tahiroğlu ve Öğr. Gör. Sinan Yalçınkaya tarafından üç yıllık bir çalışma sonucunda hazırlanan Bitigçi, Dil Bayramı'nın 94. yıl dönümünde erişime açıldı. Erkmen Yayımcılık bünyesinde dijital ortamda yayına başlayan sözlük, bitigci.tr adresi üzerinden ücretsiz olarak kullanılabiliyor.

Bitigçi ismi, Karahanlı Türkçesinden Osmanlı dönemine kadar uzanan tarihsel bir kökene dayanıyor. Geçmişte kâtip, yazıcı ve belge düzenleyici anlamlarında kullanılan bu unvan, sözlüğün çalışma prensibini de simgeliyor. Geleneksel basılı sözlüklerin aksine Bitigçi, yapay zeka destekli araştırma araçları ve büyük veri tabanları kullanarak Türkçenin canlı kullanımını sürekli takip eden dinamik bir yapı sunuyor.

Sözlüğün temelini, internet üzerindeki gazete, dergi, haber kaynakları ve dijitalleşmiş binlerce kitaptan oluşan devasa bir derlem oluşturuyor. 3 milyar 375 milyonu aşkın kelimelik veri havuzunu tarayan sistem, sözlükte yer almayan yeni kelimeleri tespit ederek tanımlıyor ve kullanım örnekleriyle birlikte sisteme dahil ediyor. Güncel verilerle, Bitigçi'de 184 binin üzerinde madde başı kelime ve 220 binin üzerinde anlam bilgisi bulunuyor.

Bitigçi, yalnızca bir kelime sözlüğü olmanın ötesinde, dil bilimciler ve araştırmacılar için kapsamlı bir inceleme ortamı sağlıyor. Her madde için sunulan 50 canlı kullanım örneği, dilin doğal akışındaki değişimleri gözlemlemeye olanak tanıyor. Ayrıca okul sözlükleri, terimler sözlüğü ve eş anlamlılar veri tabanı gibi modüllerle zenginleştirilen platform, Türkçenin dijital ortamdaki en güncel başvuru kaynaklarından biri olma potansiyeli taşıyor.

Bu çalışma, dilin sürekli değişen yapısını anlık olarak takip edebilme imkanı sunması açısından büyük önem taşıyor. Geleneksel sözlüklerin uzun yayın süreçlerine kıyasla, yapay zeka destekli bu yaklaşım, Türkçenin dijital dünyadaki varlığını güçlendirirken kullanıcıların da dil verilerine daha etkin erişimini sağlıyor.